Erfenis aanvaarden of weigeren: Hoe werkt het?

Als je erfgenaam bent, krijg je niet alleen de bezittingen van de overledene, maar ook eventuele schulden. Je bent nooit verplicht om een erfenis zomaar te accepteren. Je hebt wettelijk gezien altijd drie opties. Het is belangrijk om hier goed over na te denken, want een gemaakte keuze kun je achteraf bijna nooit meer terugdraaien.

De 3 opties bij een erfenis

Keuze Wat betekent dit? Risico
1. Zuiver aanvaarden Je krijgt de hele erfenis (bezittingen én schulden). Hoog: Blijken er achteraf schulden te zijn? Dan moet je die met je eigen portemonnee betalen.
2. Beneficiair aanvaarden Je accepteert de erfenis alleen als er onder de streep geld overblijft. Laag: Je betaalt schulden nooit met je eigen geld. De afhandeling (vereffening) kost wel meer tijd en papierwerk.
3. Verwerpen (weigeren) Je wilt helemaal niets met de erfenis te maken hebben. Geen: Je krijgt geen bezittingen en geen schulden. Let op: jouw deel schuift vaak door naar je kinderen.

Veelgestelde vragen

Wat is zuiver aanvaarden en wanneer doe ik dat?

Je kiest voor zuiver aanvaarden als je 100% zeker weet dat er geen onverwachte schulden zijn. Bijvoorbeeld omdat de overledene zijn financiën heel overzichtelijk had en er flink wat spaargeld is.

Let op: Je kunt een erfenis ook per ongeluk zuiver aanvaarden. Als je spullen van de overledene meeneemt naar huis (ook al zijn die spullen niets waard) of rekeningen gaat betalen van de overledene, ziet de wet dit als 'zuiver aanvaarden'. Laat alle spullen daarom staan totdat je officieel hebt gekozen.

Wat is beneficiair aanvaarden en wanneer is dat slim?

Bij beneficiair aanvaarden (ook wel 'aanvaarden onder voorrecht van boedelbeschrijving' genoemd) bescherm je je eigen vermogen. Er wordt eerst een overzicht gemaakt van alle bezittingen en schulden. Zijn er meer schulden dan bezittingen? Dan worden de schulden afbetaald met de bezittingen uit de erfenis, maar de schuldeisers kunnen niet bij jouw eigen bankrekening aankloppen.

Wanneer doen? Dit is de slimste keuze bij twijfel over de financiële situatie van de overledene, of als er een eigen woning is die mogelijk 'onder water' staat.

Wat houdt het verwerpen van een erfenis in?

Als je de erfenis verwerpt, geef je aan dat je geen erfgenaam wilt zijn. Je krijgt helemaal niets, ook geen persoonlijke spullen of fotoalbums. Je bent daardoor ook op geen enkele manier aansprakelijk voor eventuele schulden.

Belangrijk: Als jij de erfenis verwerpt, gaan jouw rechten (en eventuele schulden) automatisch over naar jouw wettelijke erfgenamen, zoals je kinderen. Willen zij de erfenis ook niet? Dan moeten zij de erfenis ook weigeren. Voor minderjarige kinderen moet de kantonrechter hier toestemming voor geven.

Hoe leg ik mijn keuze officieel vast?

Als je kiest voor beneficiair aanvaarden of verwerpen, moet je een officiële verklaring afleggen bij de rechtbank. Dit kost griffierecht (een vast bedrag aan administratiekosten). Je kunt dit zelf regelen via de rechtbank of dit via ons laten lopen.

Kies je voor zuiver aanvaarden? Dat kan door een verklaring te tekenen, maar dat gebeurt dus vaak ook automatisch door je te gedragen als erfgenaam.

Belangrijke tip uit de praktijk:
Wacht niet te lang en vraag direct hulp aan de juiste expert

Wanneer mensen twijfelen over wat ze met een erfenis moeten doen, zien we in de praktijk vaak dat zij even afwachten. Soms proberen ze informatie in te winnen bij instanties zoals bijvoorbeeld de Belastingdienst.

Dit raden wij sterk af om twee redenen:

  • Geen passend advies: Instanties zoals de Belastingdienst geven geen juridisch advies over de keuze van jouw erfenis. Dit kost je waardevolle tijd.
  • Onbewust zuiver aanvaarden: Zolang je officieel nog geen keuze hebt gemaakt, is het risico groot dat je in de tussentijd al handelingen verricht (zoals bijvoorbeeld het meenemen van iets, ook al is dat iets onbenulligs of het betalen van een openstaande rekening of het opruimen van de woning). De wet kan dit direct zien als een automatische, zuivere aanvaarding. Eventuele schulden zijn dan direct jouw verantwoordelijkheid.

Wat kun je beter doen?

Heb je twijfels of vermoed je dat er schulden zijn? Kom nergens aan en neem snel contact op.

Nb. Betalen van posten die noodzakelijk zijn mag wel. Denk bijvoorbeeld aan huur, kosten voor de uitvaart, verzekeringspremies. Betaal die nooit van je eigen rekening, maar alleen van de rekening van de overledene. Ook het doen van handelingen die nodig zijn om schade te beperken mogen. Vraag info.

Direct een vraag stellen

Door op verzenden te klikken, ga je akkoord met onze privacyverklaring en disclaimer. Wij gebruiken je gegevens enkel om contact met je op te nemen.

Deskundigheid gewaarborgd door lidmaatschappen & certificeringen

Marc Couteaux van Erfbelastingplan is lid van en gecertificeerd door het NOVEX - Nederlandse Organisatie voor Executeurs
Marc Couteaux van Erfbelastingplan is lid van en gecertificeerd door het Register Estate Planners (REP)
Marc Couteaux van Erfbelastingplan is lid van en gecertificeerd door het RAB Register
Marc Couteaux van Erfbelastingplan is lid van en gecertificeerd door het Register Belastingadviseurs (RB)