Testament wijzigen: wanneer en hoe?

De meest voorkomende aanleidingen zijn life events: een scheiding of juist een nieuwe partner, de geboorte van kleinkinderen, het overlijden van een erfgenaam of van de benoemde executeur, of de verkoop of overdracht van je onderneming. Ook een flinke verandering in je vermogen, bijvoorbeeld door een erfenis, is reden om je testament tegen het licht te houden.

Daarnaast zijn er fiscale redenen. Vrijstellingen en tarieven veranderen, en nieuwe clausules zoals het opvullegaat kunnen bij het eerste overlijden duizenden euro's erfbelasting besparen. Een testament dat ouder is dan tien jaar, mist die mogelijkheden vaak. Twijfel je, dan is een testamentcontrole de logische eerste stap.

De wet biedt een vangnet: een beschikking ten gunste van je echtgenoot of geregistreerd partner vervalt in beginsel als jullie na het opmaken van het testament scheiden, tenzij uit het testament blijkt dat je iets anders wilde. Je ex-partner erft dan niet meer op grond van het testament.

Toch is het onverstandig om daarop te vertrouwen. Het vangnet geldt niet voor samenwoners met een samenlevingscontract en het regelt niets over wie dan wél erft, wie executeur wordt en wie het vermogen van minderjarige kinderen beheert. Bovendien kan je ex-partner via de kinderen alsnog zeggenschap krijgen over jouw nalatenschap als er geen bewind of uitsluitingsclausule is opgenomen. Na een scheiding is een nieuw testament meestal nodig.

Een testament wijzig je altijd via een nieuwe notariële akte. In die akte herroep je het oude testament geheel of gedeeltelijk en leg je de nieuwe regeling vast. Zelf doorstrepen, bijschrijven of het testament verscheuren heeft geen enkel rechtsgevolg: het geregistreerde testament blijft gewoon gelden.

Een gedeeltelijke wijziging (bijvoorbeeld alleen een andere executeur) kan met een kort aanvullend testament. Wil je meerdere punten aanpassen, dan is een volledig nieuw testament meestal overzichtelijker en niet duurder. Alleen voor het legateren van kleding, sieraden en bepaalde inboedelgoederen kun je een handgeschreven, gedateerd en ondertekend codicil gebruiken; voor al het andere is de notaris verplicht.

Stap één is een adviesgesprek waarin we je huidige testament naast je nieuwe situatie leggen. Marc Couteaux brengt in kaart wat er moet veranderen en rekent de fiscale gevolgen door, bijvoorbeeld de erfbelasting bij het eerste en tweede overlijden. Stap twee is een schriftelijk advies met de gewenste regeling in gewone taal.

Zie ook de 4 heldere stappen. Zo kun je via Erfbelastingplan een testament laten opstellen of wijzigen, terwijl de notaris zorgt voor de formele akte. Wat het kost, lees je op de tariefkaart.